Salila iinternetan atawa mimilisan, hususna milis-milis kasundaan, kuring remen manggihan posting-posting nu sipatna ngotektak atawa tumanya ngeunaan naon jeung kumaha  Sunda teh. Boh nu asupna tina sajarah, budaya, filsafat, atawa “agama” pisan.  Kituna teh teu saeutik patanyaan-patanyaan tadi nu “sasab” kana koropak kuring. Mun dikumpulkeun mah, sigana leuwih ti sapuluh urang nu “sasab” jeung “pareumeun obor” siga kitu teh. Kabeh tumanya: Naon jeung kumaha ari (urang) Sunda teh? Bari aya oge nu rumusan patanyaannana meleg-meleg filosofis abis: “Kang, naon ari hakekat Sunda teh?”. Na, aing teh guru tarekat make ditanya hakekat-hakekat sagala? Boro-boro nerangkeun hakekat, ngaji sareat ge teu parat-parat. Komo deui ieu hakekat Sunda.

Geus katoong, jalma-jalma cerewed jeung euweuh gawe kitu teh umumna barudak ngora – nu umurna can nepi ka 25 taun (mudah-mudahan sing paranjang umur, bari walagri jeung rahayu). Aya nu ngaku mahasiswa di Yogya, di Lampung, oge di Semarang. Tapi, aya oge nu ngaku mahasiswa di Bandung jeung… Serang!

Satemenna, rada munasabah mun mahasiswa “in exile” -- nu sarakola atawa urang Sunda nu bumen-bumen di Yogya, Lampung, atawa Semarang -- miboga patanyaan kitu teh. Tapi, nu “matak helok”, mahasiswa di Bandung jeung Serang? Ngahaja kecap “matak helok” make tanda kutip (panyurek?). Sabab, satemenna, nya teu pikahelokeun oge. Rek di mana rek di mana, ceuk cenah, salila panonpoe kumelendang manusa teu weleh tumanya ngeunaan dirina. Saha, ti mana, rek ka mana. Kaasup, nya nanyakeun saha jeung kumaha pakait jeung komunitas atawa sekeseler dirina. Sok komo mangsa kiwari, mangsa “Sunda (geus lila) carem” jeung “jati kasilih ku junti”.

Wanci janari leutik, Ardasim geus kencling indit ti lemburna Ciromed, maksudna nek iang domba ka pasar Ciroyom. Domba nu nek diiangkeun teh aya sapuluh, jalu lima danten lima. Nu danten kapaksa dijual da geus sababaraha kali dipacekeun teu reuneuh wae bajir sigana mah atawa boa ngilu program kabe. Ngahaja teu nyewa mobil, meh merekis cenah untungna.

Domba nu sapuluh, kabeh ditalian beuheungna terus dicangreudkeun kana cangkeng Ardasim. Mimiti mah domba teh marugen mumul indit, aya nu murelek wae heuay, aya nu gigisik panon, aya nu ngalindur, jero hatena mah meureun keuheul keur ngeunah ngeunah sare tibra digugubrag titah lunta. Durudud talina dikenyang, daek teu daek domba nuturkeun lengkah Ardasim.

Sapanjang jalan sakapeung kapeungeun ngan ukur dicaangan ku lampu kandaraan anu lalar liwat, untung pas pengkolan cikuda panggih jeung nu nek iang awi leunjeuran anu tuntung leunjeuranana dicaangan ku obor mani ngagebur, teuing nek diiangkeun kamana. Kaayaan lebah dinya jalanna mudun tur pungkal pengkol, nu tadina domba nuturkeun titukang jadi tibalik  ngabret tiheula hayang paheula heula, daek teu daek Ardasim kasered.